Snoozen: wat twee studies zeggen over je slaap

Algemene informatie, geen medisch advies. Ben je overdag vaak slaperig, snurk je fel of val je ongewild in slaap, bespreek het dan met je huisarts.

Snoozen betekent dat je de snoozeknop van je wekker indrukt, zodat die enkele minuten later opnieuw afgaat. Veel mensen doen het en sommigen voelen zich er schuldig over. Twee studies bekeken wat het met je doet. In een Zweedse labostudie kostte een half uur snoozen ongeveer 6 minuten slaap. Een Amerikaanse studie toont wie het vooral doet en waarmee dat samenhangt.

Hoeveel mensen snoozen en wie het vooral doet

Mattingly en collega’s volgden 450 deelnemers met vragenlijsten en een draagbare meter. Van hen snoozede 57 procent. Het was een observationele studie: de onderzoekers vergelijken mensen zonder hun gedrag te veranderen, dus ze vinden samenhang en geen oorzaak. Vrouwen, jongere mensen, wie minder stappen zette, wie meer verstoord sliep en mensen met een avondchronotype snoozeden vaker. Je chronotype is je natuurlijke voorkeur om vroeg of laat te slapen. Een avondtype gaat liefst laat slapen en staat liefst laat op.

In een vragenlijststudie van Sundelin, Landry en Axelsson bij 1732 mensen bleek snoozen eveneens wijdverspreid, vooral bij jongere mensen en avondtypes. Snoozers waren er ’s ochtends vaker suf en sliepen vaker korter.

Wat snoozen met je slaap en alertheid doet

In hun labostudie volgden Sundelin en collega’s 31 gewoontesnoozers. Elke deelnemer testte beide situaties: een ochtend met 30 minuten snoozen en een ochtend waarop de wekker één keer afging. Hun slaap werd gemeten met polysomnografie, een slaapmeting met elektroden op het hoofd en lichaam. Direct na het opstaan deden ze denktesten. Snoozen verbeterde die prestaties of liet ze gelijk, vergeleken met abrupt wakker worden.

Een vrouw met elektroden op het hoofd wrijft in haar ogen na een nacht in het slaaplabo terwijl een technicus meekijkt

Het snoozen kostte ongeveer 6 minuten slaap. De deelnemers werden zo ook niet gewekt uit diepe slaap, de slaapfase die N3 heet. De onderzoekers zagen geen duidelijk effect op cortisol bij het ontwaken. Cortisol is een stresshormoon dat ’s ochtends stijgt. Ook voor slaperigheid, humeur en de opbouw van de slaap die nacht zagen ze geen duidelijk effect.

De auteurs besluiten dat een korte snoozeperiode slaapinertie kan helpen verlichten bij avondtypes en mensen die ’s ochtends suf zijn, zonder de slaap sterk te verstoren. Slaapinertie is de sufheid en trage start vlak na het wakker worden. Het blijft wel een kleine groep gewoontesnoozers in een labo, dus de uitkomst geldt niet zomaar voor iedereen.

In de studie van Mattingly en collega’s hadden snoozers een hogere hartslag in rust en sliepen ze lichter vlak voor het ontwaken. Ze sliepen niet korter dan wie niet snoozet en voelden zich ook niet slaperiger. Dat verschilt van de vragenlijststudie van Sundelin en collega’s, waarin snoozers vaker suf waren en korter sliepen. De studies gebruiken andere methoden en groepen, dus het beeld is nog niet scherp.

Wanneer snoozen een signaal kan zijn

Snoozen zelf lijkt volgens deze studies niet schadelijk. Toch kan elke ochtend snoozen erop wijzen dat je te weinig of te laat slaapt. Snoozers waren in beide studies vaker avondtypes. In de vragenlijststudie sliepen ze korter en in de studie van Mattingly sliepen ze meer verstoord. Dat blijft samenhang: de snoozeknop is mogelijk eerder een gevolg van die slaap dan de oorzaak.

Blijf je aanhoudend moe, dan helpt het om de signalen van slaapapneu te herkennen. Bij slaapapneu stokt je ademhaling ’s nachts herhaaldelijk.

Wat je kunt doen als je elke ochtend snoozet

Zoek de oorzaak eerder in je ritme dan in de knop. Als algemene richtlijn kunnen deze gewoonten helpen:

Een man staat 's ochtends bij het keukenraam in het daglicht terwijl zijn partner hem een tas koffie geeft

sta elke dag rond hetzelfde uur op, ook in het weekend, want slaapconsistentie (vaste slaap- en opstaantijden) houdt je ritme stabieler;
zoek ’s ochtends daglicht op, want ochtendlicht helpt je biologische klok bijsturen;
drink ’s avonds niet te laat nog koffie en lees wanneer je best stopt met cafeïne voor het slapen.

Over snoozen op zich hoef je je volgens deze studies dus niet schuldig te voelen. Wil je het toch minder doen, begin dan bij je avond en je ochtendlicht in plaats van bij de wekker.