Grootvader, dochter en kleinzoon poetsen 's avonds samen hun tanden in de badkamer, een dagelijkse gewoonte voor een goede mondgezondheid
|

Mondgezondheid als je ouder wordt: zo verzorg je je tanden en tandvlees

Door · Gepubliceerd

Algemene informatie, geen medisch advies. Heb je klachten aan je tanden of tandvlees, bespreek ze dan met je tandarts.

Je mondgezondheid hangt af van wat je elke avond doet en van hoe vaak je de tandarts ziet. Hieronder lees je hoe je goed poetst, wat bloedend tandvlees betekent en hoe het mondzorgtraject in België werkt.

Poetsen en tussen je tanden reinigen

Gezonde Mond, het Vlaams Instituut Mondgezondheid, raadt aan om minstens twee keer per dag twee minuten te poetsen, en zeker één keer voor het slapengaan. Daarna eet of drink je niets meer, behalve water. Reinig ook minstens één keer per dag tussen je tanden, bij voorkeur voor het poetsen, want tandplak (het kleverige laagje met bacteriën) stapelt zich ook op waar je borstel niet bij kan.

Echtpaar aan de badkamerspiegel: zij reinigt met een ragertje tussen haar tanden, hij houdt zijn tandenborstel klaar, voor een goede mondgezondheid

Gebruik een tandpasta met fluoride, die extra bescherming biedt tegen tandbederf. Vanaf 6 jaar adviseert Gezonde Mond 1450 ppm fluoride (delen per miljoen) en een streepje van 1 tot 2 centimeter. Spuw na het poetsen het overtollige schuim uit en spoel niet na met water of mondspoelmiddel.

Kies een borstel met een kleine kop en fijne, zachte haren, en vervang hem zodra de haren niet meer mooi evenwijdig staan. Een elektrische borstel verwijdert tandplak efficiënter, maar met een goede poetstechniek verwijder je ook met een handborstel voldoende tandplak.

Bloedend tandvlees is een signaal

Gezond tandvlees is roze en bloedt niet bij het poetsen. Bij gingivitis, een ontsteking van het tandvlees, wordt het roder, zwelt het op en kan het bloeden, ook tijdens het poetsen. Het doet zelden of nooit pijn. Stop daarom zeker niet met poetsen, maar poets minstens een week lang twee keer per dag grondig. Is je gebit vrij van tandplak, dan stopt het bloeden volgens Gezonde Mond meestal binnen twee weken.

Zonder aanpak kan de ontsteking zich uitbreiden naar de weefsels rond de tand en zelfs het kaakbot. Dat heet parodontitis. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kan het tandvlees dan loskomen van tand en bot, waardoor tanden los gaan zitten en soms uitvallen. Slechte mondhygiëne en tabak zijn volgens de WHO de belangrijkste risicofactoren.

Hoe vaak je eet en drinkt telt mee

Gezonde Mond raadt maximaal 5 maaltijden per dag aan. Ook frisdrank telt als maaltijdmoment, de light- of zerovariant inbegrepen, en tussendoor drink je best enkel water. Wie zijn gesuikerde dranken beperkt, houdt dat aantal makkelijker laag. Ongeveer een uur na eten of drinken kan het glazuur, de harde buitenlaag van je tanden, zich herstellen. Na fruitsap of frisdrank wacht je minstens 30 minuten met poetsen.

Mondgezondheid en je algemene gezondheid

Volgens Gezonde Mond beïnvloeden diabetes en parodontitis elkaar: parodontitis maakt de bloedsuikerspiegel moeilijker te controleren. Mensen met parodontitis hebben meer kans op hart- en vaatproblemen. Een slechte mondgezondheid is ook een risicofactor voor longontsteking door verslikking, vooral bij bewoners van woonzorgcentra, en er is toenemend bewijs voor een hogere kans op dementie. Bij hart- en vaatproblemen en dementie gaat het om een grotere kans, niet om een zekerheid. Veel soorten medicatie beïnvloeden bovendien de speekselvorming, en te weinig speeksel laat tandbederf sneller verlopen. Gezonde Mond noemt de mond een toegangspoort tot de rest van het lichaam, en zo telt hij ook mee voor je gezonde levensjaren.

Naar de tandarts in België

In 2024 ging 42 procent van de Belgen niet naar de tandarts, meldt Onafhankelijke Ziekenfondsen op basis van gegevens van het Intermutualistisch Agentschap. Tussen 2022 en 2024 ging 58 procent regelmatig, tegenover 50 procent tien jaar eerder. Gezonde Mond raadt aan om 1 tot 2 keer per jaar op controle te gaan bij een tandarts of mondhygiënist.

Het mondzorgtraject van het RIZIV, het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering, beloont regelmatige bezoeken. Vanaf 19 jaar stap je er automatisch in, en je krijgt een betere terugbetaling voor de meeste tandzorg als je het voorgaande kalenderjaar terugbetaalde tandzorg kreeg. Voor onder meer raadplegingen, preventieve zorg en radiografieën maakt dat geen verschil. De regel die de terugbetaling van tandsteenreiniging halveerde na een jaar zonder terugbetaalde tandzorg, is op 1 juni 2026 geschrapt.

Een gebitsprothese verzorgen

Volgens schattingen van de WHO heeft wereldwijd 23 procent van de 60-plussers al zijn tanden verloren. Heb je een gebitsprothese, poets die dan met een speciale protheseborstel en neutrale vloeibare zeep, niet met tandpasta, want die maakt de kunsthars ruwer. ’s Avonds voor het slapengaan haal je de prothese uit je mond.

Bronnen

Vergelijkbare berichten

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *