Zichtbaar in het donker: een vrouw met reflectoren op haar enkels wandelt 's avonds met haar zoon in een fluohesje en een buurman met een fiets met licht
|

Zichtbaar in het donker: waarom een bestuurder je in donkere kleren pas op 20 meter ziet

Door · Gepubliceerd

Algemene informatie, geen medisch of juridisch advies. Voor de precieze verkeersregels geldt de wegcode.

Na de overgang naar wintertijd wandel, loop of fiets je ’s avonds vaker in het donker. Dan telt vooral dat je zichtbaar in het donker bent. Volgens Vias institute, het Belgische kenniscentrum voor verkeersveiligheid, zien autobestuurders je in donkere kleren pas vanop 20 meter. Met reflectoren en lichten val je veel eerder op.

Wat de nieuwe cijfers van Vias tonen

Vias institute bekeek de ongevallen in België van 2016 tot 2025. Van oktober naar november stijgt het aantal letselongevallen met voetgangers in de avondspits met 39 procent. Het aantal ongevallen met minstens één zwaargewonde of dode stijgt zelfs met 73 procent.

Bij fietsers zijn er in november ongeveer vier keer zoveel ongevallen bij schemer en dageraad als bijvoorbeeld in juni. Dan vallen zonsopgang en zonsondergang samen met de spitsuren. Dat is geen reden om binnen te blijven, wel om op te vallen.

Zichtbaar in het donker: 150 meter tegenover 20 meter

Met reflecterende kledij word je volgens Vias al tot op 150 meter opgemerkt. Met donkere kledij zien autobestuurders je pas vanop 20 meter. Vias zet daar meteen naast dat een wagen aan 50 kilometer per uur op een droog wegdek minstens 26 meter nodig heeft om tot stilstand te komen.

Een man in een donkere jas en een vrouw in een fluohesje wandelen 's avonds onder een straatlamp

Volgens Wegcode.be, een Belgische website met uitleg bij de verkeersregels, is de blik van automobilisten en vrachtwagenbestuurders vooral gericht op de zone die hun eigen lichten verlichten. Hun ogen passen zich aan dat sterke licht aan, waardoor ze grijze tinten buiten de lichtbundels niet meer zien. Daardoor wordt een fietser zonder licht niet tijdig opgemerkt.

Wat onderzoek zegt over reflectoren en lampen

Een systematische review van Cochrane uit 2006, een overzicht van alle beschikbare studies, bundelt 39 proeven over hoe bestuurders reageren op hulpmiddelen die voetgangers en fietsers zichtbaarder maken. Fluorescerende kleuren in geel, rood en oranje helpen overdag. ’s Nachts zorgen lampen, knipperlichten en retroreflecterend materiaal, dat licht terugkaatst naar de bestuurder, ervoor dat je sneller opgemerkt en herkend wordt. Dat geldt ook voor een zogeheten biomotion-opstelling: reflectoren op bewegende gewrichten zoals enkels en knieën, zodat een bestuurder de beweging van een mens herkent. Of ze ook ongevallen voorkomen, is volgens de review onbekend, want daarover vonden de auteurs geen studies.

Een vader maakt een reflecterende enkelband vast bij zijn dochter van 9 voor ze in het donker vertrekken

Een Australisch experiment uit 2012 op een afgesloten parcours sluit daarbij aan. Twaalf jongere en twaalf oudere bestuurders rijden ’s nachts rond en geven aan wanneer ze een fietser herkennen die ter plaatse trapt. Met een reflecterend hesje plus reflectoren op enkels en knieën herkennen ze hem op duidelijk grotere afstand dan met enkel het hesje of in zwarte kleren. Oudere bestuurders reageren minder vaak en op kortere afstand dan jongere.

Een vaste of knipperende lamp op het stuur maakt de fietser in die proef niet beter herkenbaar. Fietsers met een lamp kunnen hun eigen zichtbaarheid dus overschatten, waarschuwen de onderzoekers. Lichten blijven ’s nachts wel verplicht, dus combineer ze met reflectie.

Een fluohesje zie je in België nog weinig. Voor een observatiestudie van Vias telden waarnemers in mei en juni 2024 overdag fietsers langs de weg: 6,4 procent droeg een fluohesje, in Vlaanderen 5,1 procent. Omdat er overdag geteld is, onderschat dat cijfer volgens de onderzoekers wellicht het gebruik in het donker.

Wat de wegcode zegt over fietslichten

Op de fiets zijn lichten volgens Wegcode.be verplicht ’s nachts en wanneer je niet duidelijk tot ongeveer 200 meter ver kunt zien, bijvoorbeeld bij mist. Ze mogen vast branden of knipperen, maar niet verblinden, en je mag ze ook zelf dragen, zolang een rugzak of jas ze niet verbergt. Vooraan is het licht wit of geel, achteraan rood.

Een tienermeisje test met haar tante het rode achterlicht van haar fiets

Zo blijf je zichtbaar tijdens je avondwandeling of looprondje

  • Draag reflectoren op je enkels en knieën, zodat bestuurders je bewegende gewrichten zien.
  • Neem een lampje mee dat je zelf draagt.
  • Kies een fluo regenjas of rugzakovertrek, en combineer fluo ’s avonds met reflectie.
  • Gebruik een oversteekplaats als er een binnen 20 meter ligt, want volgens Vias verplicht de wegcode dat.
  • Steek pas over als je zeker bent dat de bestuurder gestopt is, want door de koplampen is oogcontact vaak moeilijk.

Zo kun je ook in de donkere maanden blijven buiten bewegen in herfst en winter, en telt je avondwandeling gewoon mee in je stappen per dag.

Bronnen

Vergelijkbare berichten

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *