Vriendschap en gezondheid: vier vrienden van in de vijftig en zestig wandelen samen pratend door een herfstig beukenbos

Vriendschap en gezondheid: waarom sociale banden in 148 studies zwaarder wogen dan te weinig bewegen

Door · Gepubliceerd

Algemene informatie, geen medisch advies. Voel je je al lang eenzaam of somber, praat er dan over met je huisarts of met iemand die je vertrouwt.

Tijdens het Allerheiligenweekend zit je misschien met familie aan tafel en besef je welke vrienden je al lang niet meer gesproken hebt. In grote studies hangen vriendschap en andere sterke sociale banden samen met een langer leven. Het verband was er even sterk als bij roken en sterker dan bij te weinig bewegen. Vriendschap vervangt bewegen dus niet. Het is een tweede pijler naast bewegen, slapen en gezond eten.

Wat 148 studies zeggen over vriendschap en een langer leven

Een meta-analyse is een studie die de resultaten van veel afzonderlijke studies samenvoegt. Amerikaanse onderzoekers bundelden in 2010 in het vakblad PLoS Medicine 148 studies met samen 308.849 deelnemers. Wie sterkere sociale relaties had, had tijdens de opvolging gemiddeld 50 procent meer kans om nog in leven te zijn.

Het verband was het sterkst bij wat de onderzoekers sociale integratie noemen. Dat is een meting die meerdere kanten van je sociale leven samen bekijkt, zoals of je een partner hebt, hoe groot je netwerk is en of je deelneemt aan activiteiten met anderen. Volgens de auteurs is de invloed van sociale relaties op het risico om te overlijden vergelijkbaar met die van roken en alcohol. Ze is groter dan die van lichamelijke inactiviteit en overgewicht.

Alleen zijn is iets anders dan je eenzaam voelen

Een tweede meta-analyse uit 2015 maakt een nuttig onderscheid. Sociaal isolement betekent dat je weinig contact hebt met anderen. Eenzaamheid is het gevoel dat je relaties tekortschieten, ook als er mensen rond je zijn. Alleen wonen is nog iets anders. In studies die rekening hielden met andere mogelijke verklaringen, gingen ze alle drie samen met een hogere kans op overlijden: gemiddeld 29 procent bij sociaal isolement, 26 procent bij eenzaamheid en 32 procent bij alleen wonen. Het verband was wel sterker in studies waarin de deelnemers gemiddeld jonger waren dan 65 jaar.

Een buurman brengt zelfgebakken appeltaart naar een oudere weduwnaar die ontroerd de deur opendoet

De Wereldgezondheidsorganisatie schat in een rapport uit 2025 dat wereldwijd 1 op 6 mensen eenzaam is. Eenzaamheid zou goed zijn voor ongeveer 871.000 overlijdens per jaar. Hoe je contact met anderen in je dag inbouwt, staat in een apart artikel.

Wat de Harvard-studie na je 50ste laat zien

In 1938 begonnen onderzoekers van de Harvard Study of Adult Development de gezondheid te volgen van 268 tweedejaarsstudenten van Harvard. Vrouwen zaten er niet bij, omdat de universiteit toen alleen mannen toeliet. In de jaren 70 kwamen er 456 mannen uit volkswijken in Boston bij.

Wie op zijn 50ste het meest tevreden was over zijn relaties, was op zijn 80ste het gezondst. In verschillende studies binnen dit project voorspelde die tevredenheid op 50 jaar de latere lichamelijke gezondheid zelfs beter dan het cholesterolgehalte. Bij koppels van boven de 80 die vaak kibbelden, leed het geheugen niet onder de ruzies zolang ze voelden dat ze op elkaar konden rekenen als het moeilijk werd. Studieleider Robert Waldinger vatte het in de Harvard Gazette zo samen: je lichaam verzorgen is belangrijk, maar je relaties onderhouden is ook een vorm van zelfzorg.

Een verband, geen bewijs

Al deze studies zijn observationeel. Onderzoekers volgen mensen en kijken wat er later gebeurt, zonder zelf iets te veranderen. Ze tonen een verband, geen bewijs van oorzaak en gevolg. Het kan bijvoorbeeld ook zijn dat wie gezonder is, makkelijker vrienden houdt. Sterke sociale banden wegen in deze studies wel even zwaar als bekende risicofactoren. Wie al voor zijn lichaam zorgt, kan er een tweede pijler naast zetten.

Vriendschap onderhouden zoals je conditie

Conditie bouw je op met een vast schema. Met vriendschap werkt het net zo: wat je niet inplant, schuift op. Enkele manieren om te beginnen:

Drie leden van een amateurkoor zingen samen tijdens een avondrepetitie in een parochiezaal
  • Spreek een vaste wandeling af met een vriend op een vaste dag, zodat je er niet telkens opnieuw over moet beslissen.
  • Sluit je aan bij een vereniging, een koor of een wandelclub.
  • Begin klein: stuur een oude vriend een berichtje of bel iemand terug die al een tijd op antwoord wacht.
  • Combineer beide: samen wandelen telt voor je lichaam én voor je vriendschap. Hoeveel stappen per dag echt zinvol zijn, lees je in een ander stuk.

Zo wordt vriendschap een vaste gewoonte naast de andere hefbomen voor meer gezonde levensjaren.

Bronnen

Vergelijkbare berichten

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *