Spanningshoofdpijn: hoe je ze herkent en wat je zelf kunt doen
Algemene informatie, geen medisch advies. Krijg je plots een heel heftige hoofdpijn die je nog nooit had, bel dan meteen je huisarts of de wachtdienst.
Een drukkend gevoel rond je hoofd na een lange werkdag, alsof er een strakke band omheen zit. Zo voelt spanningshoofdpijn voor veel mensen. Volgens de NHS komt ze heel vaak voor en volgens Thuisarts is ze niet gevaarlijk. Dit artikel legt uit hoe je ze herkent, wat ze uitlokt en wat je zelf kunt doen.
Zo herken je spanningshoofdpijn
Thuisarts, de patiëntensite van het Nederlandse huisartsengenootschap NHG, beschrijft spanningshoofdpijn als een knellende of drukkende pijn aan beide kanten van je hoofd. De spieren in je nek of schouders kunnen stijf zijn of pijn doen. Fel licht of hard geluid kan de pijn erger maken. Je hebt misschien minder zin in eten, maar je bent meestal niet misselijk.
Een belangrijk kenmerk: de pijn wordt niet erger als je in beweging komt. Je kunt meestal gewoon verder met je werk of je dagelijkse bezigheden. Dat is anders bij migraine. Daarbij heb je volgens Thuisarts een aanval van heftige, vaak bonzende hoofdpijn aan één kant, die erger wordt als je bv. de trap neemt. Bij migraine kun je ook misselijk zijn. Sommige mensen hebben allebei.
Een aanval van spanningshoofdpijn duurt een half uur tot enkele dagen. Ze komt regelmatig terug, bv. 1 dag per maand of vaker, tot 15 dagen per maand. Heb je meer dan 15 dagen per maand hoofdpijn en dat meer dan 3 maanden per jaar, dan spreken artsen van chronische spanningshoofdpijn. Vooral volwassenen krijgen spanningshoofdpijn, vrouwen vaker dan mannen. Op oudere leeftijd komt ze minder vaak voor.
Komt spanningshoofdpijn door stress?
De naam doet het vermoeden, maar het antwoord is minder eenvoudig dan je zou denken. Volgens Thuisarts weten artsen niet precies hoe spanningshoofdpijn ontstaat. Pijnprikkels uit bv. je nekspieren kunnen een rol spelen. Wie lang of vaak hoofdpijn heeft, kan ook gevoeliger worden voor pijn. Dat stress of gespannen spieren de oorzaak zijn, is volgens Thuisarts niet bekend. Omgekeerd kun je je wel gespannen voelen door de hoofdpijn, waardoor ze kan blijven duren.
De Britse gezondheidsdienst NHS noemt stress, slaapproblemen en cafeïne wel als veelvoorkomende uitlokkers. Beide bronnen zijn het over één ding eens: te vaak pijnstillers nemen kan zelf hoofdpijn veroorzaken.
Wat je zelf kunt doen
Gezond leven is volgens Thuisarts het belangrijkste. Probeer genoeg te slapen, maak elke dag tijd om te ontspannen, eet gezond en beweeg elke dag voldoende. Heb je zorgen, praat er dan over met iemand die je goed kent of met je huisarts. Blijf ook gewoon doorgaan met je werk en je andere bezigheden, want dat kan helpen om de hoofdpijn minder te maken.
De NHS raadt aan om te proberen ontspannen met beweging, yoga of massage. Ook rustig ademen bij spanning is een eenvoudige manier om even tot rust te komen. Drink je veel koffie, thee of cola, dan adviseert de NHS om te minderen. Wat cafeïne met je slaap doet, lees je in het artikel over cafeïne stoppen voor het slapen. Heb je ook nekpijn, dan kunnen een laag, stevig kussen en een warm of koud kompres helpen.
Pijnstillers verstandig gebruiken
Helpt dat niet genoeg, dan kun je af en toe een pijnstiller nemen. Thuisarts raadt aan om met paracetamol te beginnen, omdat die meestal goed werkt en de minste bijwerkingen heeft. Volg altijd de bijsluiter of vraag raad aan je apotheker. Neem pijnstillers alleen als je hoofdpijn hebt en niet uit angst dat ze komt. Gebruik ze enkele dagen, niet langer. Anders kun je er juist meer hoofdpijn van krijgen.
Wanneer naar de huisarts?
Maak een afspraak als je af en toe pijnstillers neemt en toch veel last blijft hebben of als je hulp wilt om beter met de hoofdpijn om te gaan. De NHS raadt dat ook aan als je meerdere keren per week hoofdpijn hebt, als ze heel hevig is of als je een bonzende pijn aan één kant hebt met misselijkheid. Dat kan op een andere soort hoofdpijn wijzen, zoals migraine.
Bel meteen je huisarts of de wachtdienst bij heel heftige hoofdpijn die je nooit eerder had of als je daarnaast nog andere klachten hebt. Volgens de NHS is dringende hulp ook nodig als je na een val of ongeval hoofdpijn krijgt of als je bij hevige hoofdpijn ineens moeilijk spreekt of slechter ziet.
Bronnen
- Thuisarts, Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Ik heb spanningshoofdpijn. 2026 (laatst gewijzigd op 24 september 2026).
- NHS (Verenigd Koninkrijk). Tension headaches. Geraadpleegd in november 2026.
