CO-melder: waarom hij niet in de badkamer hoort, al gebeurt daar de helft van de vergiftigingen

Algemene informatie, geen medisch of technisch advies. Vermoed je een CO-vergiftiging, verlucht, ga naar buiten en bel 112.

Een CO-melder hang je volgens de brandweer niet in de badkamer, ook al gebeurt daar de helft van de CO-vergiftigingen. De reden is de waterdamp. Nu het stookseizoen begint, lees je hier waar de melder wel hangt, waarom onderhoud van verwarming en schoorsteen minstens even belangrijk is en welke alarmsignalen je gezin moet kennen.

Wat CO is en waarom het in de winter vaker misloopt

CO staat voor koolstofmonoxide, volgens Gezondheid en Wetenschap een gevaarlijk, reukloos en onzichtbaar gas. Het ontstaat bij de verbranding van brandstoffen zoals kolen, hout, olie of gas. Is er voldoende zuurstof, dan wordt CO omgezet in het niet-giftige CO2. Is er te weinig zuurstof, dan stijgt de hoeveelheid CO naar een gevaarlijk peil.

Gezondheid en Wetenschap noemt koolstofmonoxidevergiftiging de meest dodelijke vorm van vergiftiging in België. Jaarlijks zijn er zo’n 800 à 900 slachtoffers en overlijden er een 20-tal mensen. Het gebeurt het vaakst tussen november en april, de periode waarin mensen meer kachels gebruiken.

Verwarming en schoorsteen laten onderhouden

De brandweer raadt aan om een toestel te laten plaatsen en onderhouden door een erkende vakman. Tijdig onderhoud betekent volgens de brandweer jaarlijks of tweejaarlijks laten reinigen en controleren. Afvoerkanalen zoals de schoorsteen laat je best jaarlijks nakijken. Bij gastoestellen kun je zelf de vlam bekijken: een blauwe vlam is goed, een gele vlam wijst op slechte verbranding. Een oude gasgeiser met waakvlam vervang je volgens de brandweer best door een nieuw toestel met ingebouwde beveiliging.

Vlaanderen.be raadt aan om verplaatsbare kachels niet langer dan 10 minuten per half uur te laten branden en nooit binnen te barbecueën.

Een CO-melder kiezen en op de juiste plek hangen

Kies een melder met de productnorm NBN EN 50291 en een keurmerk zoals BOSEC, NF, TÜV, Q-label of VDS. Volgens de brandweer vind je zo’n melder vanaf 30 euro en hebben de meeste een levensduur van 5 tot tien jaar.

In elke ruimte met een verbrandingstoestel hangt de melder centraal aan het plafond, op 1 tot 3 meter van het toestel en op minstens 30 centimeter van de muren. In een ruimte zonder verbrandingstoestel waar je veel tijd doorbrengt, zoals de woonkamer, hang je hem op schouderhoogte, ongeveer 1,50 meter. De brandweer raadt ook een melder in de slaapkamer aan, op de hoogte van je hoofd als je ligt.

Waarom de CO-melder niet in de badkamer hangt

Door de hoge concentratie waterdamp is een melder in de badkamer volgens de brandweer niet aangewezen. Hang hem in de dichtstbijzijnde ruimte, zoals de gang of de trappenhal. Vlaanderen.be is minder strikt en schrijft dat je een melder in de badkamer vaker moet controleren of sneller moet vervangen.

Test de melder regelmatig met de testknop, liefst met het hele gezin, zodat iedereen het alarm herkent, en spreek een vluchtroute af. Volgens de brandweer kan een melder een vals gevoel van veiligheid geven, bijvoorbeeld als hij slecht hangt of niet tijdig vervangen wordt. Hij vervangt onderhoud en verluchting dus niet.

Alarmsignalen en wie extra kwetsbaar is

Hoofdpijn is volgens Gezondheid en Wetenschap het meest voorkomende symptoom. Vlaanderen.be noemt als alarmsignalen dat meerdere personen tegelijk hoofdpijn, vermoeidheid, misselijkheid of duizeligheid krijgen, klachten op een vast tijdstip zoals bij het baden, douchen of bij een petroleumkachel, en klachten die verminderen als je verlucht of buiten gaat. Ook roet, veel vocht en condensatie en gele in plaats van blauwe vlammen zijn signalen.

Bij een vermoeden zorg je dat je zelf niet bevangen raakt. Ga nooit zomaar een ruimte binnen waar iemand bewusteloos ligt en gebruik geen schakelaars of aansteker. Verlucht, bel 112, schakel de bron uit als dat kan en breng iedereen naar buiten.

CO is gevaarlijk voor iedereen, maar volgens het Antigifcentrum lopen zwangere vrouwen, jonge kinderen, die vlugger ademen, en volwassenen die zich inspannen meer risico. Ook mensen met hart- en vaatziekten, schildklierproblemen, astma of bloedarmoede horen erbij, net als ouderen, bij wie vaak nog niet erkende hart- en ademhalingsproblemen spelen. Wil je in de herfstvakantie binnen bewegen met de kinderen, test dan eerst de melder. Woont er een oudere buur naast je, dan is even vragen of de verwarming nagekeken is een vorm van sociaal contact met een nuttig bijeffect.

Bronnen

• Gezondheid en Wetenschap. CO-vergiftiging (koolstofmonoxidevergiftiging). Laatst aangepast op 28 augustus 2025, geraadpleegd in oktober 2026.
• Vlaamse overheid, Vlaanderen.be. Let op voor CO-vergiftiging. Geraadpleegd in oktober 2026.
• De Brandweer. CO-vergiftiging. Geraadpleegd in oktober 2026.
• Antigifcentrum. CO-vergiftiging. Geraadpleegd in oktober 2026.