Rookmelder testen: een vader drukt op een ladder op de testknop terwijl zijn dochter haar oren dichthoudt en grootmoeder de ladder vasthoudt

Rookmelder testen: waarom je in je slaap geen rook ruikt en zo controleer je hem elke maand

Door · Gepubliceerd

Algemene informatie, geen juridisch advies. De precieze rookmelderplicht verschilt per gewest; voor jouw woning gelden de regels van je gewest en de raad van je brandweerzone.

Rookmelder testen is een klein klusje dat gemakkelijk blijft liggen, of je nu met een jong gezin woont, alleen woont of een woning huurt of verhuurt. Nu de wintertijd is ingegaan en kaarsen, verwarming en schouw weer aangaan, is het een goed moment. Hieronder lees je waarom je in je slaap geen rook ruikt, wat de regels zijn, waar een melder hoort en hoe je hem elke maand controleert.

Waarom je in je slaap geen rook ruikt

Brandweerzone Centrum, een hulpverleningszone in Oost-Vlaanderen, schrijft het rechtuit: je ruikt niets als je slaapt en je wordt “niet wakker van een brandgeur”. Volgens de zone stikken de meeste dodelijke slachtoffers ’s nachts door de rook, die veel gevaarlijker is dan het vuur. Twee op de drie dodelijke slachtoffers bij brand vallen tussen 21 uur ’s avonds en 6 uur ’s ochtends.

Een kleine slaaplabostudie uit de Verenigde Staten wijst dezelfde richting uit. Zes jonge volwassenen van 20 tot 25 jaar kregen tijdens hun slaap geuren aangeboden via de neus. In de lichtste slaap reageerden ze nog op 92 procent van de proeven. In diepere slaap wekte pepermunt hen niet meer, en een scherpe testgeur in de diepste slaap nooit. Een geluidstoon werkte in minstens 75 procent van de proeven. Het gaat om een zeer kleine studie met jonge mensen en testgeuren in plaats van echte rook.

In België telde Oscare, het nazorg- en onderzoekscentrum voor mensen met brandwonden en littekens, in 2025 zeker 55 doden bij woningbranden, tegenover 75 in 2024. Van die 55 stierven er 25 tijdens een nachtelijke brand. Die telling dateert van 29 december 2025, dus van net voor het einde van het jaar.

Wat de Vlaamse en Brusselse rookmelderplicht vraagt

In Vlaanderen moet elke woning rookmelders hebben op elke bouwlaag, en sinds 1 januari 2020 geldt dat ook voor woningen waarin de eigenaar zelf woont. Volgens de Vlaamse brochure over woningkwaliteit voldoet de melder aan de norm NBN EN 14604. Bij verhuur koopt en plaatst de verhuurder de rookmelders. Heeft het toestel vervangbare batterijen, dan vervangt de huurder die tijdig. In Brussel zijn rookmelders sinds 1 januari 2025 verplicht in alle woningen, ook bij eigenaars die er zelf wonen.

Een verhuurder geeft een rookmelder aan een jong huurderskoppel aan de voordeur

De brandweer raadt meer aan dan dat minimum: een doorsnee gezin heeft volgens Brandweerzone Centrum 6 tot 8 rookmelders nodig om op tijd gealarmeerd te worden. Dat is een advies, geen verplichting.

Waar een rookmelder wel en niet hoort

Rook stijgt, dus hang je de melder aan het plafond, liefst in het midden en volgens Vlaanderen.be op minstens 30 centimeter van de muur. Plaats er een in elke ruimte op de kortste vluchtweg van slaapkamer naar buiten. In de keuken hang je hem weg van de dampen en de kookhoek, in de garage dicht bij de binnendeur. Niet in de badkamer, want daar is de kans op vals alarm te groot, en ook niet bij een open raam, een ventilatieopening of boven een radiator.

Kies een optische rookmelder met CE-markering; ionische rookmelders zijn verboden in België. Een type met een vaste batterij van 10 jaar wordt aangeraden, want een rookmelder gaat maximaal 10 jaar mee. Gekoppelde melders gaan allemaal af zodra de eerste alarm slaat. Controleer na plaatsing of je het alarm in alle kamers hoort, ook met gesloten deuren.

Rookmelder testen en onderhouden: de maandelijkse controle

Test de rookmelder minstens één keer per maand. Brandweerzone Centrum stelt voor er een gewoonte van te maken, bijvoorbeeld elke eerste donderdag van de maand. Zo ga je te werk:

Een grootmoeder zuigt met haar kleinzoon het stof van een rookmelder aan het plafond
  • Druk op de testknop en luister of het alarm afgaat.
  • Verwijder af en toe het stof met een stofdoek of stofzuiger, nooit met water, want te veel stof laat de melder slechter werken.
  • Vervang vervangbare batterijen op tijd: een 9V-batterij gaat ongeveer een jaar mee, AA-batterijen doorgaans 2 à 3 jaar.
  • Vervang de hele rookmelder uiterlijk na 10 jaar.

Stook je met een kachel of schouw, lees dan ook hoe je een CO-melder plaatst in het stookseizoen. Op herfstavonden komen ook kaarsen weer op tafel, en wat die doen met de lucht in huis, lees je in het artikel over kaarsen en binnenlucht.

Bronnen

Vergelijkbare berichten

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *