Een man van in de vijftig wandelt rustig met zijn volwassen dochter over een herfstig parkpad, beide van voren zichtbaar

Lage rugpijn: waarom je best in beweging blijft

Door · Gepubliceerd

Algemene informatie, geen medisch advies.

Plots schiet het in je onderrug, bijvoorbeeld na het tillen van iets zwaars. Gaan liggen en wachten tot het overgaat, lijkt dan de veiligste keuze. De Belgische richtlijn over lage rugpijn van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) zegt iets anders: blijf zoveel mogelijk in beweging.

Vaak voorkomend en meestal onschuldig

Toen het KCE zijn richtlijn in 2017 voorstelde, had één Belg op vijf in de voorbije twaalf maanden last gehad van rugpijn. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schat dat lage rugpijn in 2020 wereldwijd 619 miljoen mensen trof. Terugkerende periodes van lage rugpijn komen volgens de WHO vaker voor naarmate je ouder wordt.

Bij ongeveer negen op de tien mensen met lage rugpijn is er volgens de WHO geen specifieke oorzaak te vinden, zoals een ziekte of een probleem in de wervelkolom. Dat heet gewone of aspecifieke lage rugpijn. Gezondheid en Wetenschap, een Belgische website met medische informatie voor het brede publiek, noemt gewone lage rugpijn niet ernstig: de ergste pijn duurt enkele dagen en neemt daarna af.

Wat de richtlijnen zeggen over bewegen

Het KCE is duidelijk: mensen met rugpijn moeten in beweging blijven, hun dagelijkse activiteiten zoveel mogelijk voortzetten of zelfs oefeningen doen. Veel mensen stoppen met elke fysieke activiteit, uit angst dat een verkeerde beweging hun toestand nog verslechtert. Volgens het KCE is die vrees ongegrond. Gezondheid en Wetenschap geeft de reden om te blijven bewegen: zo vermijd je dat de rugpijn chronisch wordt. Bedrust raadt de site af, omdat je klachten daardoor langer aanslepen. Voor kort bedrust vond de KCE-richtlijn geen bewijs van schade, maar evenmin van voordelen.

Wat je zelf kan doen

Gezondheid en Wetenschap geeft deze tips:

  • Doe je gewone dingen verder, binnen je eigen grenzen. Doseer je activiteiten, stel prioriteiten in je dagplanning en gun jezelf tijd.
  • Ga wandelen. Wandelen stimuleert je herstel en vermindert je kans op herval. Als algemene richtlijn begin je met korte stukken en bouw je op naarmate het beter gaat, tot een lange wandeling in het weekend weer lukt.
  • Wissel regelmatig van houding als je lang zit of staat, en zorg voor een goede stoel die je onderrug steunt. Zit je veel aan een bureau, dan kan je die wissels combineren met korte oefeningen voor nek, schouders en heupen.
  • Let op je houding als je iets tilt: hou het voorwerp dicht bij je lichaam, buig niet voorover en draai je rug niet terwijl je iets zwaars heft.
  • Hervat je werk zo snel mogelijk, eventueel deeltijds, want hoe langer je afwezig bent, hoe moeilijker de terugkeer wordt. Je werkgever of bedrijfsarts kan met je bekijken of je werk tijdelijk kan worden aangepast. Werk je niet (meer), dan geldt volgens het KCE hetzelfde voor je dagelijkse activiteiten.

Welke oefeningen het best werken, is minder duidelijk. De KCE-richtlijn vond geen eenduidig bewijs dat een bepaald type oefening, programma, duur of intensiteit beter is. Wel moet een oefenprogramma haalbaar zijn voor jou, en vraagt het dat je er zelf actief aan meedoet. Een kinesitherapeut kan samen met jou een oefenprogramma opstellen dat bij je past.

Wat je meestal niet nodig hebt

Volgens Gezondheid en Wetenschap is onvoldoende bewezen dat rugbanden, steunzolen of schoenen met bolronde zolen effect hebben. Ook beeldvorming is meestal niet nodig: volgens het KCE is een radiografie, scan of MRI bij lage rugpijn meestal nutteloos en kan het je onnodig ongerust maken. Veel mensen hebben volgens het KCE een hernia zonder het te weten, en de meeste hernia’s verdwijnen na een paar maanden vanzelf.

Wanneer naar de arts?

Gezondheid en Wetenschap noemt een aantal ernstige symptomen: verlammingen die uitbreiden, hoge koorts, moeilijk kunnen plassen, plots verlies van urine of stoelgang, een plots koude voet en rugpijn na een recente zware val. Heb je daar last van, neem dan meteen contact op met je huisarts. Straalt de pijn uit naar je been en verlies je duidelijk kracht in dat been, laat het dan ook snel nakijken. Volgens het KCE is dat een reden om door te verwijzen naar een rugchirurg. Heb je al langer dan drie maanden rugpijn, dan kan je je volgens Gezondheid en Wetenschap laten begeleiden door een bewegingscoach via het project Bewegen op verwijzing.

Bronnen

Vergelijkbare berichten

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *