Autofagie

Uitleg

Het woord komt uit het Grieks en betekent letterlijk ‘zichzelf opeten’. Dat klinkt dramatisch, maar het is een gewoon onderhoudsproces. De cel pakt beschadigde eiwitten of uitgeleefde onderdelen in een blaasje in en brengt ze naar een soort afvalverwerker, het lysosoom. Daar worden ze afgebroken tot bouwstenen die de cel opnieuw kan gebruiken.

Autofagie loopt altijd op een laag pitje, en wordt sterker bij bijvoorbeeld een tekort aan voedingsstoffen. De Japanse onderzoeker Yoshinori Ohsumi kreeg in 2016 de Nobelprijs voor het ontrafelen van de genen achter dit mechanisme, aanvankelijk in gistcellen.

Bij dieren en in het labo is aangetoond dat het systeem belangrijk is bij onder meer celvernieuwing, afweer tegen sommige ziekteverwekkers en processen rond veroudering. Verstoringen zijn in verband gebracht met verschillende ziekten.

Online wordt autofagie vaak gekoppeld aan vasten. Hoeveel en wanneer autofagie bij mensen in het dagelijkse leven toeneemt, is moeilijk te meten; veel claims steunen op dier- of celonderzoek en zijn bij mensen niet rechtstreeks aangetoond.